
1. Nie dowierzaj panującym ideologiom i
książętom. Trzymaj się z dala od książąt.
2. Strzeż się, abyś swej mowy nie
zanieczyścił językiem ideologii.
3. Wierz, że jesteś silniejszy od generałów,
ale nie mierz się z nimi.
4. Nie wierz, że jesteś słabszy od generałów,
ale nie mierz się z nimi.
5. Nie wierz w utopijne projekty, poza tymi,
które sam tworzysz.
6. Bądź jednako dumny przed książętami i
przed tłumem. Miej czyste sumienie w związku z przywilejami, jakie daje ci
zawód pisarza.
7. Przekleństwa twego wyboru nie myl z
uciskiem klasowym. Nie daj się opętać pośpiechowi historycznemu i nie wierz w
metaforę o pociągach historii.
8. Nie wskakuj zatem do „pociągów historii”,
to tylko bzdurna metafora.
9. Pamiętaj zawsze, że „kto trafi do
celu, wszystkiego chybi”.
10. Nie pisz reportaży z krajów, w których
bywałeś jako turysta; nie pisz w ogóle reportaży, nie jesteś dziennikarzem.
11. Nie wierz statystykom, cyfrom, publicznym
oświadczeniom: rzeczywistość jest tym, czego nie widać gołym okiem.
12. Nie zwiedzaj fabryk, kołchozów, zakładów:
postęp jest tym, czego nie widać gołym okiem.
13. Nie zajmuj się ekonomią, socjologią, psychoanalizą.
14. Nie zajmuj się filozofią Wschodu, naukami
takimi, jak buddyzm czy zeń; masz mądrzejsze zajęcia.
15. Bądź świadom faktu, że fantazja to siostra
kłamstwa, dlatego jest niebezpieczna.
16. Nie łącz się z nikim: pisarz jest sam.
17. Nie wierz tym, którzy mówią, że ten świat
to najgorszy ze światów.
18. Nie wierz prorokom, prorokiem jesteś ty.
19. Nie bądź prorokiem, twoją bronią jest
powątpiewanie.
20. Miej spokojne sumienie: książęta cię nie
obchodzą, bo ty jesteś księciem.
21. Miej spokojne sumienie: górnicy cię nie
obchodzą, bo ty jesteś górnikiem.
22. Wiedz, że to, czego nie powiedziałeś
gazetom, nie przepadło na zawsze – kiedyś
przyniesie to pożytek.
23. Nie pisz na zamówienie dnia.
24. Nie stawiaj na chwilę, bo będziesz
żałował.